مقدمه
گونی قیرگونی یکی از مهمترین مصالح در عایقکاری سنتی ساختمان است. گونی قیرگونی (چتایی) همراه با قیر برای آببندی پشت بام، سرویس بهداشتی و سطوح مختلف استفاده میشود..
در مقایسه با ایزوگام، گونی قیرگونی یک روش سنتیتر است
گونی قیرگونی چیست؟
گونی قیرگونی یا چتایی از الیاف طبیعی جوت تولید میشود و در کشورهایی مانند بنگلادش، هند و پاکستان ساخته میشود. این گونی به دلیل مقاومت مناسب در برابر حرارت قیر، در عایقکاری سنتی کاربرد زیادی دارد.
مواد تشکیل دهنده گونی
گیاه جوت در مناطق گرمسیری و زمینهای دیم رشد می کند و نیاز به کود،آفت کشی و آبیاری ندارد.رطوبت بین ۸۰ تا ۹۰ درصد باعث رشد این گیاه می شود. ارتفاع گیاه بین ۲ تا ۴ متر می باشد سالی یکبار و در هر هکتار معمولا ۲ تن نخ جوت برداشت می شود.
گونی نیز متشکل از نخ جوت می باشد که در ایران بسیار کمیاب است .نخ جوت به ترتیب در کشورهایی چون هند ، بنگلادش و پاکستان به وفور یافت می شود.اما در ایران به دلیل شرایط آب و هوایی فقط در مناطقی محدودی وجود دارد.
تاریخچه پیدایش نخ جوت
در قدیم کشور بنگلادش، پاکستان خاوری نام داشت در سال ۱۹۷۱ در جنگ و درگیری های خونین به کمک هند از پاکستان جدا شد. بافندگان محلی بنگلادش با شناخت گیاه جوت و نخ آن جهت پارچه و لباسهای ضخیم برای قشر کم درآمد استفاده می نمودند و تا سال ۱۸۳۲ میلادی کاربرد بسیار کمی داشت.
بعد از به کارگیری نخ جوت و ورود سرمایه گذاران کشورهایی چون روسیه ، هند و غربی ها در صنایع مختلفی چون خودروسازی، کاغذ ، صنایع عایق کاری(گونی قیرگونی)، کفش، هواپیما، ساخت بدنه کامپیوتر، الکترونیک، صنایع دریایی و ورزشی ، کیف، پارچه، گلیم، فرش،ریسمان، زغال، کیسه طلایی و … به کار گرفته شد.
گونی قیرگونی یکی از مهمترین مصالح عایقکاری سنتی است.
نخ جوت در بنگلادش با توجه به نیروی کاری قوی و ارزان باعث سرمایه گذاری خوبی و تولیدات موارد مختلف از جمله تولید گونی قیرگونی (چتایی) گردید.
استفاده از نخ جوت در صنایع مختلف باعث صادرات این محصول به کشورهایی چون ایران،عربستان ،چین ، ایالات متحده آمریکا و ۵۰ کشور دیگر شد. خوشحالی کشاورزان و رشد اقتصادی کشور بنگلادش از موارد بکار گیری این گیاه در صنایع مختلف بود که از آن به الیاف طلایی یاد می شود.اکنون افراد مشغول به کار در این صنعت بیش از ۴۰۰ هزار نفر می باشند.
کیسه های گونی کنفی به دلیل گیاهی بودن و بازیافت سریع آن نسبت به کیسه های پلاستیکی جایگزین بسیار مناسبی می باشد.
نخ جوت در ایران
به کار گیری نخ جوت در ایران بیشتر در صنایع فرش ، گلیم ،ریسمان و در واردات گونی قیرگونی (چتایی) از بنگلادش ،هند و پاکستان کاربرد فراوانی دارد.کیفیت بهتر گونی بنگال نسبت به نوع هندی و پاکستانی بدلیل رشد و کیفیت بالاتر گیاه جوت و آب وهوای منطقه بنگلادش است.گونی نوع بنگال بسیار محکم و با دوام تر از موارد مشابه می باشد.
کیفیت گونی قیرگونی در دوام کار تاثیر مستقیم دارد.
کاربرد گونی قیرگونی در ساختمان
گونی قیرگونی در اجرای عایقکاری بسیار مهم است. قیر پس از ذوب شدن دمای بسیار بالایی دارد ،قیر مذاب میتواند تا ۱۰۰ درجه سانتی گراد حرارت داشته باشد.گونی کنفی یا چتایی به دلیل دوام بالا در مقابل حرارت قیر ،مناسب ترین لایه محسوب میشود که از قدیم تا به امروز مورد استفاده قرار می گیرد.
البته گونی بدلیل گیاهی بودن آن سرعت بازیافت بسیار بالایی دارد.اگر در معرض نور مستقیم خورشید به مدت طولاقی قرار بگیرد پوسیده و تجزیه خواهد شد.
کیفیت گونی قیرگونی روی دوام کار تاثیر دارد. پس جهت ماندگاری قیرگونی پشت بام،چتایی باید زیر قیر مخفی باشد ،روی گونی در لایه آخر معمولاً از دو قشر قیر ۸۵/۲۵ یا مخلوط استفاده شود.
انواع گونی قیرگونی
گونی درجه یک
دارای بافت فشرده و مقاوم است و برای پروژههای سنگین استفاده میشود.
گونی درجه دو
پرکاربردترین نوع برای قیرگونی است و بهترین تعادل بین کیفیت و قیمت را دارد.
گونی درجه سه
دارای بافت بازتر و قیمت پایینتر است و در پروژههای سبک استفاده میشود.
گونی قیرگونی بنگال بهترین نوع موجود در بازار است.
مزایای گونی بنگال
گونی بنگال به دلیل کیفیت بالا، مقاومت بیشتر و دوام طولانی، بهترین نوع گونی برای قیرگونی محسوب میشود و بیشترین استفاده را در ایران دارد. گونی قیرگونی بنگال بهترین نوع برای پروژههای ساختمانی است.
اطلاعات روی عدل گونی
تمامی اطلاعات از جمله طول به یارد،حجم ،وزن ، قطر نخ های جوت ، تار و پودها و کشور سازنده روی هر عدل چتایی درج شده است. ،طول طاقه به یارد در انتها یا ابتدای طاقه های گونی قیرگونی درج شده است که جمع متراژ طاقه ها برابر با یک عدل می باشد.
انتخاب گونی جهت اجرای قیرگونی
از موارد فوق نتیجه می گیریم که برای عایقکاری سنتی بخصوص اجرای قیروگونی، بهترین نوع گونی قیرگونی (چتایی)، درجه ۲ می باشد. مرغوب ترین آن مخصوص کشور بنگلادش و عرض گونی ۱۱۷ سانتی متر است.قبل از خرید،اطلاعات مربوط به عدل گونی یا چتایی بنگال با دقت برسی شود.
استفاده از چتایی بنگال در عایقکاری سنتی از ابتدا توسط ایرانیان مورد استفاده قرار گرفت. با وجود نرخ بالای قیرگونی نسبت به قیمت ایزوگام، باز هم مورد توجه سازندگان و معماران در عایقکاری ساختمان به خصوص قیرگونی سرویس بهداشتی ، حمام و اجزای داخلی ساختمان قرار گرفته است.
قیمت گونی قیرگونی
قیمت گونی قیرگونی به عواملی مانند کیفیت، کشور تولیدکننده و نرخ ارز بستگی دارد. معمولاً گونی بنگال قیمت بالاتری نسبت به انواع دیگر دارد.
نتیجهگیری
گونی قیرگونی یکی از مهمترین عناصر در عایقکاری سنتی است و انتخاب نوع مناسب آن تأثیر زیادی در کیفیت و دوام پروژه دارد.
در برخی پروژهها از گونی در عایق استخر نیز استفاده میشود.
❓ سوالات متداول گونی قیرگونی
گونی قیرگونی چیست؟
گونی قیرگونی یا چتایی نوعی گونی کنفی است که در عایقکاری سنتی ساختمان همراه با قیر برای آببندی استفاده میشود.
بهترین نوع گونی قیرگونی کدام است؟
گونی درجه دو بنگال بهترین گزینه برای قیرگونی است زیرا تعادل خوبی بین کیفیت و قیمت دارد و ماندگاری بالایی ایجاد میکند.
قیمت گونی قیرگونی چگونه تعیین میشود؟
قیمت گونی قیرگونی به عوامل مختلفی مثل کشور تولیدکننده، کیفیت، نرخ ارز و میزان عرضه و تقاضا بستگی دارد.
آیا گونی قیرگونی هنوز استفاده میشود؟
له، با وجود ایزوگام هنوز در برخی پروژهها مانند سرویسهای بهداشتی و تعمیرات از گونی قیرگونی استفاده میشود.
تفاوت گونی قیرگونی بنگال با سایر انواع چیست؟
گونی بنگال کیفیت بالاتری دارد، بافت آن مقاومتر است و نسبت به انواع هندی و پاکستانی دوام بیشتری دارد.